BATAS AT PAGPAPAREHISTRO
Alamin ang pagkilala ng ama, ang Affidavit to Use the Surname of the Father (AUSF), kung sino ang pipirma, saan ito ihahain at paano lalagyan ng anotasyon ang tala.
Binago ng RA 9255 ang Family Code Artikulo 176. Maaaring gamitin ang apelyido ng ama kung nakasaad ang kaniyang pagkilala bilang ama sa rehistradong tala ng kapanganakan, pampublikong dokumento o pribadong sulat-kamay na kasulatan. Magkaiba ang Affidavit of Admission of Paternity (AAP) ng ama at ang AUSF sa binagong mga tuntunin ng 2016. Kung walang AUSF, mananatili ang apelyido ng ina ayon sa Rule 8.2 kahit kinilala na ang bata. Dapat sulat-kamay ng ama ang pribadong kasulatan, pirmado niya at nagsasaad na kinikilala niya ang bata bilang anak; may hinihinging mga patunay kung yumao na siya. Dalhin ang orihinal na ebidensiya sa halip na umasa sa pagkaka-type ng pangalan ng ama sa form. [1] [2]
Tinutukoy ng Rule 8 ng binagong mga tuntunin ng 2016 kung sino ang gagawa ng AUSF. Sa edad 0–6, ang ina ang pipirma, o ang tagapangalaga (guardian) kung wala ang ina. Sa edad 7–17, ang bata ang pipirma nang nauunawaan ang mga kahihinatnan, na may pagpapatunay ng ina o tagapangalaga (guardian). Sa hustong gulang, ang mismong tao ang pipirma at hindi na kailangan ang pagpapatunay na iyon. Hindi kapalit ng mga ito ang pagkilala ng ama. Kunin sa tagapagtala ang kasalukuyang form at tagubilin sa panunumpa. [2]
Ayon sa Rule 5–6, sa lokal na tagapagtala ng sibil (LCR) ng lugar ng kapanganakan ihahain ang mga kasulatang ginawa sa Pilipinas para sa kapanganakan sa Pilipinas. Kung ginawa sa ibang bansa, sa embahada o konsulado ng Pilipinas sa bansang tinitirhan, o sa pinakamalapit na tanggapan kung wala roon. Kung sa ibang bansa ipinanganak ngunit sa Pilipinas ginawa ang kasulatan, sa LCR ng lugar ng paggawa ito iparehistro. Dapat maiparehistro sa loob ng 20 araw mula sa paggawa; kung lumampas, susundin ang mga tuntunin sa naantalang pagpaparehistro (delayed registration). Itanong sa tumatanggap na tanggapan kung paano makikipag-ugnayan sa may hawak ng tala. [2]
Pinalawak ng AO 1, serye 2023 ng Philippine Statistics Authority (PSA) ang saklaw ng mga tuntunin ng 2016 para sa mga batang ipinanganak sa labas ng kasal habang umiiral ang Family Code. Kasama ang hindi pa rehistrado at ang rehistradong gumagamit ng apelyido ng ina. May bisa rin ito sa mga naunang kapanganakan sa loob ng saklaw na iyon. Hindi sapat na dahilan para tanggihan ang aplikasyon ang kapanganakan bago ang RA 9255 (2004). Tinutukoy ng charter ng Pasay para sa 2026 ang mga ipinanganak noong o matapos ang 3 Agosto 1988 sa listahan nito para sa AUSF. Dalhin ang mas lumang tala sa tagapagtala upang malaman ang naaangkop na tuntunin sa halip na umasa lamang sa orihinal na saklaw. [5] [4]
Sa Citizen’s Charter ng Pasay para sa 2026, pahina 751–756, kailangan ang rehistradong sertipiko ng kapanganakan, notaryadong AUSF, sinumpaang pagpapatunay ng ina o tagapangalaga (guardian) kung naaangkop, personal na pagharap at mga wastong ID. ₱520 ang inilathalang kabuuan para sa pagpaparehistro ng AUSF o ₱620 para sa pagkilala kasama ang AUSF; 5 araw at 19 minuto ang pagproseso. Para iyon sa tinukoy na serbisyo at mga kopya; maaaring may dagdag na gastos sa pagpapanotaryo at pagkuha ng ibang tala. May sariling singil at paglabas ng dokumento ang ibang tanggapan at konsulado. Sa Rule 7, itinatala ang mga kasulatan, nilalagyan ng anotasyon ang tala ng kapanganakan at ipinapadala ang mga kopya. Alamin kung may kopya na sa PSA bago gamitin sa pagbabago ng ID. [4] [2]
Huwag ipagkamali ang paggamit ng apelyido sa lehitimasyon o isiping naililipat nito sa ama ang awtoridad ng magulang (parental authority). Nananatili sa ina ang awtoridad para sa batang ipinanganak sa labas ng kasal ayon sa Artikulo 176. Huwag papirmahin ang ama sa AUSF bilang kapalit ng taong hinihingi ayon sa edad. Lumapit sa abogado kung pinagtatalunan ang pagiging ama, kinukuwestiyon ang ebidensiya ng pagkilala, kasal ang ina sa ibang tao, o may alitan sa pagpili ng apelyido ng bata. Nilinaw ng Grande v. Antonio na hindi sapilitan ang apelyido ng ama dahil “maaari” (may), hindi “dapat”, ang salitang ginamit ng batas. [1] [2] [3] [6]
Magkaiba ang tungkulin ng pagkilala at AUSF. Pinananatili ng binagong mga tuntunin ang apelyido ng ina kung walang AUSF, kahit kinilala na ng ama ang bata. [2]
Hindi. Paggamit ng apelyido ang saklaw ng RA 9255. May hiwalay na kondisyon ang lehitimasyon sa Family Code Artikulo 177–180, kasama ang pagbabago sa RA 9858. [1] [6] [7]
Oo, kung natutugunan ang pagkilala at iba pang kailangan. Sa Rule 8.5, ang nasa hustong gulang mismo ang gagawa ng AUSF nang walang pagpapatunay ng ina o tagapangalaga (guardian). [2]